Oekumenische Studentengemeente Utrecht

Home

Orgelproject

Het orgel

Missa Poetica

Bernard van Beurden

Culturele Zondagen

Bloemenmarkt-concerten

EUG

Informatie

Terugblik

Eerdere projecten



Logo orgelfestival   Janskerkorgel 150 jaar!

De Missa Poetica van Bernard van Beurden

De Missa Poetica is een niet-kerkelijke mis voor orgel en koor op teksten van Lucebert.

Een niet–kerkelijke mis – is dat niet een onmogelijkheid? De mis, of voluit gezegd: het ordinarium van de mis, staat immers voor de vijf vaste gezangen in de Rooms-katholieke liturgie:

Kyrie
Gloria
Credo
Sanctus/Benedictus
Agnus Dei

Een speciale tekstgroep in de EUG Oecumenische studentengemeente is de uitdaging aangegaan om als het ware achter deze misdelen te kijken en te zien wat de relevantie ervan kan zijn in een niet-kerkelijke, niet-liturgische setting:

- Wat is de sfeer, de lading, de intentie van een Kyrie, een Gloria of welk misdeel dan ook als je daar het christelijke van afhaalt? Bij een Kyrie zou je kunnen denken aan het vragen of smeken om iets, bij een Credo om standvastigheid of het stáán voor iets.
- Bij de associaties die daarbij ontstonden, zijn (niet-kerkelijke) teksten gezocht. Om eenheid van tekst te krijgen, koos de tekstgroep voor één bepaalde dichter. Men kwam uit bij Lucebert: een dichter met een zeer rijk oeuvre, prachtige teksten en ook een duidelijke spiritualiteit.
- Zo ontstond een selectie van mogelijke ‘Kyrie-teksten’, ‘Gloria-teksten’, enzovoort van Lucebert, die aan de componist Bernard van Beurden is voorgelegd.
- Van Beurden was meteen enthousiast over het idee. Hij selecteerde verder in de teksten. Ook voegde hij een ‘communio’ toe: van oudsher de zang die tijdens de communie werd uitgevoerd. Hier heeft Van Beurden zelf een tekst van Lucebert bij gezocht en gebruikt.
- Maar Van Beurden voegde ook wat anders toe: als niet-kerkelijk persoon werd hij toch herinnerd aan de traditionele misdelen die hij als jongetje ooit moest zingen. Flarden daarvan komen terug in zijn compositie.
- En zo is de cirkel op een bepaalde manier rond en ontstond de Missa Poetica: muziek voor orgel en koor, op teksten van Lucebert, met een flard gregoriaans erdoorheen.

De Missa Poetica is daarmee niet een seculier afgietsel van een kerkelijke mis. Eerder is door een proces van associëren, nadenken en discussiëren een spannend werk ontstaan waarin traditie, fantasie, schoonheid en het zoeken naar nieuwe vormen een plaats krijgen.

De koordelen worden afgewisseld door gedeelten voor orgel-solo. Ook hier een traditioneel element in een nieuw jasje. Want de praktijk waarin koorzang werd afgewisseld door orgelversetten is al eeuwen oud.

De Missa Poetica duurt circa 35 minuten. Hij wordt uitgevoerd door een projectkoor onder leiding van Hans Leeuwenhage, sinds 1996 als dirigent en cantor actief in de Janskerk. Door persoonlijke omstandigheden zal niet Mark van Kuilenburg, sinds 1999 de vaste organist van de Janskerk, maar Theo Visser, zijn voorganger in deze functie, de orgelpartij spelen.

Karel Steenbrink, een van de projectkoorleden, geeft op zijn blog een eigen visie op de teksten van Lucebert en hun betekenis in de Missa Poetica.

Bekijk op Youtube de filmimpressie door Joep Naber van het projectkoor met Bernard van Beurden.


Bernard van Beurden - foto Joep Naber


Het projectkoor in de Janskerk - foto Joep Naber

Componist en dirigent - foto Joep Naber



Een geconcentreerd koor - foto Joep Naber


Het koor buiten voor de Janskerk - foto Joep Naber

Dirigent, componist en organist - foto Joep Naber


Foto's Joep Naber